TRANSLUCENCE by Mae Ann

sp. collector

Dalawang tulog na lang launching na ng special edition ng Si Tatang… ni Ricky Lee. Nakatanggap ako ng e-mail ng imbitasyon para sa paglulunsad ng aklat. Umorder na rin ako dahil may bawas na Php70 sa halaga nito kung oorder ka bago ang launching. Malamang ay hindi na ako makadalo at daanan ko na lang sa bahay niya ang kopya ko dahil hindi pa rin bumubuti ang lagay ko. Nagka-allergy pa ako dahil siguro sa balahibo ni Butchi na kumalat na sa aking silid. Laging dinadala ng mga anak ko ang alaga naming pusa sa kuwarto ko. Sigurado akong hindi dahil sa gamot o sa pagkain dahil ilang araw ko nang iniinom ang mga gamot na nireseta ng doktor. Instant noodles naman ang huli kong kinain kagabi at pag pagkain ang dahilan ng allergy, matagal na ang limang oras para lumabas ang sintomas nito at hindi aabutin ng magdamag.

Noong booksigning ng Para Kay B ni Ricky Lee sa Powerbooks Trinoma, nalaman kong isa sa dahilan kung bakit nagdesisyon si Ricky Lee na muling magpalimbag ng panibagong edisyon ng kanyang aklat ay maraming gustong magkaroon ng kopya nito nguni’t wala nang mabili maliban sa ilang tindahan ng 2nd hand na libro. May isang babaeng nakakita ng sipi nito sa isang tindahan. Inialok ito sa kanya sa halagang Php1,000. Hindi ko na maalala sa kuwento kung binili ng babae ang aklat kahit may kamahalan ito. Ang naaalala ko lang ay gusto ni Ricky Lee na  makapagpa-imprentang muli ng Si Tatang upang hindi maging mahirap sa sinuman ang magkaroon ng kopya nito.

Sa wakas sa halagang Php450 ay mabibili na ang special collector’s edition na ito sa mga sangay ng National Bookstore at Powerbooks mula sa Linggo, Mayo 31, 2009. Singhalaga lamang ito ng mga aklat ng iba pang sikat na nobelista at manunulat na tinatangkilik na karamihan. Kahit pasukan na at kailangang bumili ng mga aklat pang-iskuwela ng mga bata,  bibili pa rin ako ng aklat ni Ricky Lee.

Hindi lamang naman para sa sarili ko ang aklat. Napakagandang sanggunian nito para sa mga mag-aaral at sa lahat ng mahilig sa panitikan. Bukod dito ay marami pang idinagdag sa dating nilalaman nito. Maaaring dalhin ang lumang kopya ng Si Tatang. May espesyal na regalo ang  makapagdadala nito.

Dadaluhan ang paglulunsad ng mga kilalang tao mula sa pelikula, mga kaibigan ni Ricky Lee, workshoppers, guro at tagahanga. Pumunta lamang sa Linggo, alas tres ng hapon sa Powerbooks Megamall Bldg. A. Kung gusto ng diskuwento, itawag lamang ang iyong order kay Jerry sa 928-9557 / 0929-7849363 / 0917-5331948 o mag-e-mail sa writers.studio12@gmail.com.

photo from Si Tatang at ang Mga Himala ng Ating Panahon on Facebook

Chorale singing reminds you of the heavenly choir of angels. Choirs are an important part of the liturgy. They move the massgoer to pray to God in song.

Back in the 1980s when I used to sing with Barangay Choir, there were many songs that were taught us that varied according to the liturgy of the particular occasion when the song would be sung. Thus, during Lent, the Gloria and the Alleluia were not sung, as in the present time, but rather songs that reminded one of the passion and death of Jesus. On Good Fridays the song usually sung was God So Love the World while during the Easter vigil and the whole of Easter Sunday, Handel’s Hallelujah Chorus would reverberate inside the church.

In 1990, when I left the choir, I had never thought that I would one day go back and decide to stay not in the same choir but with the former parish choir of Our Lady of Grace Church.

The first time I joined this Choir again as a singing member was this Sunday morning at 11 A.M. There were just eight of us, two basses, two altos, three sopranos and a sole tenor in the person of my friend Herbert.

It had not crossed my mind that the feast that we were celebrating today was the Conversion of St. Paul. I nearly fell off my seat because I am a Paulinian and the Mass was held at the clubhouse of Don Antonio Royale Estate, that is a part of St. Michael the Archangel Parish. St. Michael is also one of my patrons. I was confirmed on the feast of St. Michael in San Miguel Church, San Miguel, Manila.

I had thought that the two saints were conspiring against me. What a happy conspiracy!

I made up for with enthusiasm what I lacked in technique. I had the tendency to sing without using head tone, the tone that was needed to be able to sing liturgical songs well. During choir practice, Herbert was so patient with me and told me to practice by bending from my waist down and then singing. I tried it and my head started to ache. The headache meant that I was succeeding. Using head tone hurt.

The songs we sung may be old but the singer’s heart that is filled with love for the Lord never grows old.

The Entrance Song was Lift Up Your Hearts. Then Glory to God by Manoling Francisco was sung and before the Gospel was read the Aleluya was also sung.

The Offertory Song was Take and Receive, O Lord. We also sung Amen, Santo, Santo, Our Father and Kordero during the part of the Mass where  the bread and wine became the Body and Blood Christ. Communion Song was Awit ng Paghahangad. The last song, which was the Recessional was All the Ends of the Earth.

I am now a part of a choir again and I am awed by the grace that God is making use of my voice again to sing songs of praises for Him, no matter how imperfect my technique is. I am slowly being refined in order to please Him more.

(Dahil hindi ako nakadalo tulad ng balak ko sa launching ng Para Kay B noong Nobyembre 30, 2008, inisip kong puntahan na lamang si Ricky Lee sa Xavierville at doon na magpapirma ng libro. Nguni’t naiba ang takbo ng mga pangyayari.)

Excited akong dumalo sa book signing ng unang nobela ni Ricky Lee, ang Para Kay B. Mula noong mabasa ko ang tungkol dito sa Filipinowriter.com, nagmarka na ako sa kalendaryo ko. Nakabili na ako ng aklat. Noong bago mag-Pasko. Regalo ko sa sarili ko. Sa Filipinowriter.com ko lang din nalaman na may nobela na pala si Ricky Lee. Pagkabili ko ay binasa ko agad at ipinakita ko sa kaopisina at kaibigan kong si Natz. Hihiramin daw niya pagkatapos ko. Na-excite na rin siyang basahin ito noong makita niya ang komento ni Boy Abunda sa pabalat ng libro.

Alas kuwatro ng hapon, Enero beinte-kuwatro ang mini-lecture at booksigning. 3:35 pa lang ng hapon ay naroon na kami ni Natz kasama ang pinsan niyang si Ling-Ling sa Powerbooks Trinoma. Nakita naming ayos na ang pagdarausan ng okasyon. Bumili si Natz ng libro. May ten percent discount palang promo para sa aklat na iyon. P250 ang talagang halaga nito. May nakita kaming lalaki at babaeng umupo sa mga silya sa venue. Gusto na rin naming umupo kaya tinanong namin sila kung puwede na at pinaupo naman nila kami. Ang dalawa pala ay sina Tobbie Cadhit, ang moderator ng mini-lecture at ang kasama niyang taga-Powerbooks.

Maya-maya pa’y nagdatingan na ang mga nakarehistro para sa okasyong iyon. Walk-in lang kami nina Natz pero ayon kay Tobbie ay okay lang dahil tagahanga naman kami ni Ricky Lee at marami pa namang silyang available para sa mga dadalo. Pasado alas kuwatro na nang magsimula ang talakayan. Naging talakayan sapagka’t lahat ng naroon ay nakabasa na ng libro. Mahigit sampu kami nang magsimula nguni’t nang dumating na ang awtor ng nobela, dumami na kami.

Naging maganda ang palitan ng kurokuro. Tinatanong kami ni Tobbie at sinasagot naman namin ang mga tanong na may kaugnayang lahat sa nobela at sa mga tauhan nito.

Isa-isang tinalakay ang bawa’t tsapter ng nobela. Ang kuwento ni Irene sa una, ni Sandra, ni Erika, ni Ester at Bessie at isa pang tsapter na nag-ugnay sa limang nauna.

Kanino sa mga karakter ka higit na nakaka-relate pagdating sa pag-ibig? O baka naman nagsama-sama sa pagkatao mo ang kahit bahagi lang ng karakter ni Irene, ni Bessie at ni Erika o nilang lahat?

Kay Irene ako higit na naka-relate. Kung kaibigan mo ako, alam mo na kung ano ang ibig kong ipakahulugan. Pero hindi ako tulad ni Irene na may photographic memory, na kaya yatang memoryahin kahit ang buong Bibliya! Para kay Natz, pamartir daw si Irene at sinabi niyang kahit hindi nagpahiwatig si Jordan na natatandaan niya si Irene, isinuko pa rin niya ang kanyang pagkababae rito. Mayroon namang salungat ang paniniwala. Sa tingin niya ay basta mahal kita e. Kesehodang hindi mo ako mahal. Mahal kita, period, at ginusto kong gawin iyon kahit hindi mo ako mahal na tulad ng pagmamahal ko sa iyo.

Nagpasintabi si Tobbie sa nag-iisang menor-de-edad na nakikinig sa talakayan. Pareho-pareho naming inamin na shocked kami sa kuwento ni Sandra. Nguni’t halos lahat ay sumang-ayon naman na dapat niyang ipaglaban ang kanyang pag-ibig. Sa isang banda ay may pumuna na dapat lang ipaglaban, kung dalawa kayong makikipaglaban. Kung ayaw naman ng iyong iniibig ay hindi rin tamang ipaglaban ito.

Ipinaglaban ba ni Irene ang pag-ibig niya kay Jordan? Kung ikaw si Irene, ipaglalaban mo ba? Ano ba ang pag-ibig para sa iyo? Lagi bang sekswal ang pag-ibig at pakikipagrelasyon? O minsan ay naaabot din natin ang mataas na antas ng pag-ibig tulad ng kay Ester at kay Sara na marunong magparaya at maligaya na sa dalawang tasa ng kapeng pinagsasaluhan nilang dalawa lamang.

Natuwa ako nang makita kong nariyan na si Ricky Lee. Nilapitan ko siya at hinagkan sa pisngi at sinabi kong kasama ako sa talakayan. Nang anyayahan kami ni Tobbie na simulan na ang pagtatanong kay Ricky Lee, una akong nagtanong. Ano o sino ang naging inspirasyon ninyo para isulat ang Para Kay B? Ang naging inspirasyon daw niya ay ang mga tao - nakasakay sa MRT, nagpapatulog ng bata, nagbabantay sa ospital. Gusto niyang lumikha ng aklat na madaling basahin ng kahit sino, na parang nariyan lang siya sa tabi at nagkukuwento sa iyo habang nagbabasa ka. Pinagsasama-sama niya ang lahat ng kuwento ng pag-ibig na nai-compile na niya, nag-research siya. Tinanong niya ang kanyang mga kaibigan. Nakinig siya sa mga nag-uusap sa coffeeshop, sa malls, sa iba’t ibang lugar para malaman niya kung ano ang mga salitang madalas na ginagamit ng mga tao. At doon niya nalamang sa Pilipinas, kahit ang mayayaman ay nagta-Taglish na rin.

Isinulat niya ang aklat na hindi gaanong gumamit ng mga bantas tulad ng apostrophe at quotation marks upang hindi maramdaman ng nagbabasa na may sagabal sa kanya at sa kuwentong binabasa niya.

Inamin ni Ricky Lee na hindi siya si Lucas at hindi rin siya bitter kung kaya’t nasabi niyang may quota ang pag-ibig. Sinabi niyang sa dami ng naisulat ng manunulat sa kuwento ay iginugupo siya ng isang letra lamang, si B.

Hindi rin daw siya mahilig gumamit ng sangkaterbang deskripsyon ng lugar o lunan. Mas nag-co-concentrate siya sa karakter. Ayaw niya na halos lahat ay ibigay niya na at wala nang maiwan sa imahinasyon ng nagbabasa. Ang mga karakter niya ang pinalutang niyang mabuti. Pakiramdam mo tuloy ay kilala mo na silang talaga bilang tunay na mga tao.

Ayon kay Ricky Lee ay lubha siyang nasiyahan sa pagsusulat ng Para Kay B. Sinasalamin daw ng nobela ang chaos na paborito niya. At mula sa disorder na iyon ay pagtatagni-tagniin niya ang mga bahagi ng kuwento hanggang sa maging maganda ito. Ayaw niya raw ang naka-set na at may sinusunod na predictable pattern dahil madali siyang ma-bore. Ayaw niya rin na isa lang ang isinusulat. Habang ginagawa niya ang isang script, sisimulan naman niyang gawin ang isa pa, at isa pa. Kaya nang simulan niyang gawin ang Para Kay B ay nahirapan siya. Nguni’t nang lagyan niya ng disorder ang kuwento sa pamamagitan ng paggamit ng iba’t ibang punto de bista at iba’t ibang style ng pagsasalita ng mga karakter, at nang gawin niyang walang pagkakapareho ang bawa’t isa, doon nawala ang pagka-boring nito para sa kanya.

Pinakamahirap daw para sa kanya ang kuwento ni Erika. Dahil malapit na ang launching ay tila hindi pa rin satisfied maging ang mga kaibigan niya sa kuwento nito.

Challenge daw sa kanya ang kung paano pagdugtong-dugtungin ang limang kuwento samantalang madali ang tatlo at hindi rin apat dahil even number iyon. Kung bababa sa tatlo ay mabo-bored lang siya.

Gumawa rin siya ng tatlong iba-ibang ending para sa huling kabanata dahil gusto niyang ang magbabasa ang gagawa ng sariling ending para rito hanggang sa isa na lamang ang piliin niyang maging ending nito. Marami siyang mga kaibigang nag-contribute ng mga ideya nguni’t siya pa rin ang nagdesisyon sa kung alin sa mga ideyang iyon ang gagamitin niya.

Tinanong ko rin siya kung conscious ba siya na sa pagsusulat ng nobelang ito ng pag-ibig ay binasag niya ang kumbensyon pagdating sa romance novels. Hindi raw niya binasag ang kumbensyon. Nais nga raw niyang matutuhan ang pagsusulat na katulad ng sa mga Filipino romance novelists natin ngayon dahil hanga rin siya sa mga akda ng mga ito.

Sa karamihan ng kuwentong naisulat niya ay hindi niya maitangging may bahagi noon ay hango mismo sa sarili niyang buhay. Tulad na lang ng pagkakaroon ng tiyahing masungit.

(Naisip kong baka may kaugnayan ang pagiging magaling na manunulat sa pagkakaroon ng tiyahing masungit.)

Sa bandang huli ng tanungan ay sinabi rin ni Ricky Lee na wala naman talagang quota ang pag-ibig. Nasa umiibig pa rin ang kahihinatnan ng sarili niyang buhay-pag-ibig.

Natapos ang talakayan at nagsimula ang book signing. Nagphoto-ops pa ng paisa-isa kasama si Ricky Lee o kuha ng grupo ng nagsidalo.

Binati ko sina Kuya Ben at Jerry ang mga kaibigan ni Ricky Lee na nakilala ko noong mapili ako kasama ng higit sa pitumpung aplikante na sumailalim sa libreng workshop, ang Ricky Lee’s 14th Basic Scriptwriting Workshop for Film & TV.

Ngayon ko sasagutin ang tanong ni Tobbie, ang moderator ng okasyon.

Bakit ko binili ang Para Kay B?

Dahil ba kay Ricky Lee? Aaminin kong malaking bahagi ng desisyon ko sa pagbili ng aklat ay dahil may utang na loob ako sa kanya. Matapos ang madilim na karanasan ko bilang “battered wife”, ninais kong bigyan ng affirmation ang aking sarili. Kinailangan kong bumangon. At isa sa nagbigay sa akin ng tiwala ay ang grupo ng mga writer na nag-interview sa akin para sa workshop na iyon na ang nagdesisyon sa bandang huli ay si Ricky Lee. Nakapasa ako sa screening kahit na ilang daan ang nag-apply. Iilan lang kaming pinili. Na-realize ko noon na hindi pa pala tapos ang buhay ko. Nagsisimula pa lang.

Binili ko ang libro dahil kay Ricky Lee. Marami na akong biniling aklat na hindi ko naman binasa. Nguni’t binasa ko ang Para Kay B dahil humanga ako sa kanyang mga kuwento. Higit lalo na sa kuwento ng buhay niya. Na mula sa chaos ay ginawa niya itong maganda para sa iba pang nangangarap ding magsulat. Na lagi niyang iniisip ang kapakanan ng iba kung kaya’t may mga libreng workshop, at ngayon ay may foundation na itatatag para sa mga manunulat upang matulungan sila sa panahon ng kanilang pangangailangan. Na mula sa magulo niyang simula sa buhay bilang alilang kanin ay nagawa niya itong maging maganda Para Kay B muli, Para Kay Babasa.

Papalabas na kami sa Power Books nina Natz at Ling-Ling nang silipin ko ang dedikasyon ni Ricky Lee sa akin.

1/24/09

Dear Mae Ann,

Kumusta na ang

kaibigan ko? Sana’y

patuloy kang makapagsulat!

At maging maligaya

lagi sa pag-ibig!

Ricky Lee

I just came from a night out with my choir friends. It was a belated celebration of Jonavie’s birthday on Jan. 16. Our shared interests? Chorale singing, good food and reminiscing ’bout old times.

We go a long way and we hope to go a longer way still. Earlier this evening in one of the biggest malls in Asia, five of us met again. Alex could not come for some reason and for a

moment that was a damper.  We had fun taking pictures of ourselves together though. Some of us heavier, all of us definitely past our thirties but just the same, we gamely posed for photos to treasure.

Herbert and Bong, whom the former brought along to our group years ago as its latest member, and Jonavie are all from the Our Lady of Grace Choir, the parish choir of Our Lady of Grace for decades before its members left to serve in another church.

Our neighbor in Caloocan, Mrs. Dely Zubieta, asked me to join the parish choir when I was about thirteen. She sang with the group and I went to audition one night. After my rendition of Gaano Ko Ikaw Kamahal, I was accepted as a member. I looked around me and felt daunted by the strange faces before me. I looked for someone about my age but found none. The choir consisted mostly of married people and college-age kids. So even with the encouragement of Mrs. Zubieta, I left the rehearsal that night with the certainty that I would never come back. I was too shy and had felt so awkward before the more sophisticated older girls I had seen there.

Years later, I would regret that decision. By then, I had joined Barangay Choir, that was touted to be one choir to beat in the barangayan, a chorale contest among the barangays. Most of its members were offshoots of the parish choir like Mrs. Zubieta. This choir sang every Sunday at 6 P.M. at the Our Lady of Grace.

My voice joined others in singing liturgical songs for nine years. And when I left the choir because I was experiencing a personal crisis, there was a void that was left in my soul that only songs of praise and thanksgiving to God could fill. Later, when I was already married, I had joined other choirs but stayed rather briefly for various reasons. I had started serving as lector and commentator in another church, Our Lady of the Miraculous Medal in Project 4, Quezon City but the times as a commentator when I led the congregation in singing could never compare to the joy I had felt when my voice was soaring on a choral high note.

When I got home, it was about midnight. One of the first things that I told my partner Tony was that I would be singing with a choir again. Herbert, as the incumbent president of Our Lady of Grace Choir, invited me to sing with them regularly at Saint Michael Church at Don Antonio Royale near Commonwealth. I said yes after Herbert assured me that I could sing most of their songs. Jonavie who used to sing with the choir at Our Lady of Grace Church sings with the altos for them and Omie occasionally lends her voice to the sopranos. Omie is from the Fugue Antiphony Choir that Ronnie Pasajol formed in 1986 with me and Jimmy Chua in tow to assist in the auditions.

I love hearing chorale singing and I love singing in a choir. On Sunday, around 10 A.M., I will be singing with Our Lady of Grace Choir again. Though most of the original members have moved on to other things and only about nine are regularly serving now, Herbert’s presence is a sign that the choir is as solid as ever. The Carlos’ and Anupols’ contribution to chorale singing is the legacy that he will pass on to others who are willing to serve God in song.

As for me, I have assured Tony, that it would only take a few hours off of my Sunday. Besides, the church was not very far. How could it be far when I know that when I go, I would be home at last…singing in a choir.

Sino ba si Marky Cielo? Isang aktor ng Kapuso Network na nakilala sa isang talent search more than 2 years ago. Madalas siyang mapanood ng mga anak ko sa TV shows. Hindi ako tagahanga pero nakikiramay ako sa lahat ng nangungulila ngayon sa kanya. Dead at twenty. Naaalaala ko pa noong nakita siya ng mga anak ko sa Parks & Wildlife sa Quezon City. Kasikatan ng Zaido noon. Parang kailan lang. Iniisip ko na lang na isa siya sa mga mabubuting piniling kunin ng Diyos nang maaga. “The good, they die young.” (Kaya siguro buhay pa ako dahil hindi ako ‘good’?) Mangha ang karamihan ng mga tagahanga niya sa maaga niyang pamamaalam. Sudden death syndrome ba o acute pancreatitis ang cause of death sa kaso niya? Anuman ang sanhi, marami sigurong may nais na mag-isip na lang na tulog lang si Marky. Kabilang na kami roon ng mga anak ko. Sa iyong mahimbing na pagtulog, Marky!

Hello, friends and would-be friends! Great to be here!